EBRD Yeşil Şehirler Programı Nedir?
EBRD Yeşil Şehirler Programı (Green Cities Programme), Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'nın (EBRD) 2016 yılında başlattığı uluslararası bir sürdürülebilir şehircilik programıdır.
Amaç; şehirlerin çevre sorunlarını belirleyerek daha yaşanabilir, daha dirençli ve daha sürdürülebilir hale gelmelerini sağlamaktır.
Programın temel hedefleri:
Hava, su ve toprak kalitesini korumak
İklim değişikliğiyle mücadele etmek
Karbon emisyonlarını azaltmak
Enerji verimliliğini artırmak
Sürdürülebilir ulaşımı geliştirmek
Atık yönetimini iyileştirmek
Şehirlerin iklim krizine karşı dayanıklılığını artırmak
Program Nasıl İşliyor?
Programa katılan şehirler için öncelikle bir Yeşil Şehir Eylem Planı (GCAP - Green City Action Plan) hazırlanır.
Bu plan kapsamında;
Şehrin çevresel sorunları tespit edilir.
Öncelikler belirlenir.
Yatırım projeleri hazırlanır.
Uluslararası finansman kaynaklarına erişim sağlanır.
Belediye personeline teknik destek verilir.
Hangi Alanlarda Destek Veriliyor?
Toplu taşıma ve raylı sistemler
İçme suyu ve atık su projeleri
Yenilenebilir enerji
Güneş enerjisi yatırımları
Enerji verimli binalar
Katı atık ve geri dönüşüm sistemleri
Yeşil alanlar ve iklim uyum projeleri
Programın Büyüklüğü
EBRD Yeşil Şehirler Programı bugün 50'den fazla şehri kapsamakta ve 5 milyar avronun üzerinde finansman hacmine ulaşmıştır. Program kapsamında milyarlarca avroluk çevre ve altyapı yatırımı gerçekleştirilmektedir.
Aydın İçin Neden Önemli?
Aydın;
Jeotermal enerji potansiyeli,
Tarımsal üretimi,
Su kaynakları,
Turizm bölgeleri,
İklim değişikliğinden etkilenen Büyük Menderes Havzası
nedeniyle bu programa katılabilecek güçlü aday şehirlerden biridir.
Muğla'nın katılımıyla birlikte Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'nın (EBRD) Yeşil Şehirler (Green Cities) Programı'nda Türkiye'den yer alan altı şehir şunlardır:
İzmir
Ankara
İstanbul
Gaziantep
Bursa
Muğla
Muğla Büyükşehir Belediyesi'nin 2024 yılında programa katılmasıyla Türkiye'deki üye şehir sayısı altıya yükselmiştir.
Peki, Türkiye'nin önemli tarım, turizm ve gastronomi merkezlerinden biri olan Aydın neden bu listede yer almıyor?
Bu soru sadece çevreyle ilgili değil; aynı zamanda uluslararası finansman, yatırım çekme, şehir markalaşması ve gelecek vizyonu ile de ilgilidir. Çünkü artık şehirler yalnızca yolları ve binalarıyla değil, sürdürülebilirlik performanslarıyla da yarışmaktadır.
Aydın; verimli ovaları, jeotermal kaynakları, zeytin ve incir üretimi, kıyı turizmi ve zengin gastronomi kültürüyle Türkiye'nin en önemli şehirlerinden biridir.
Aynı zamanda iklim değişikliğinden doğrudan etkilenen iller arasında yer almaktadır. Kuraklık, su kaynaklarının korunması, tarım arazilerinin sürdürülebilirliği, enerji verimliliği ve atık yönetimi gibi konular Aydın'ın geleceği açısından hayati öneme sahiptir.
Bugün dünyada şehirler artık yalnızca yol, park ve bina yapmakla yarışmıyor. Şehirler; çevre, sürdürülebilirlik, yeşil dönüşüm ve yaşam kalitesi alanlarında da rekabet ediyor.
Uluslararası programlara katılan kentler hem teknik bilgiye hem de önemli finansman kaynaklarına erişebiliyor.
Şu soruları sormak gerekiyor:
Aydın'ın bir Yeşil Şehir Eylem Planı var mı?
İklim değişikliğiyle mücadele konusunda hangi uluslararası programlarda yer alıyoruz?
Jeotermal enerji, tarım ve turizm potansiyelimiz sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle ne kadar bütünleşiyor?
Aydın Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri bu tür uluslararası ağlara katılmak için girişimlerde bulunuyor mu?
Aydın'ın çevre, enerji ve sürdürülebilirlik alanındaki uzun vadeli vizyonu nedir?
Gaziantep, coğrafi işaretli ürünleriyle nasıl Türkiye'nin gastronomi başkentlerinden biri haline geldiyse, aynı zamanda çevre ve sürdürülebilirlik projeleriyle de uluslararası platformlarda yer alıyor.
Muğla ise turizm gücünü yeşil şehir vizyonuyla destekliyor.
Aydın'ın da sahip olduğu tarım, gastronomi, turizm ve yenilenebilir enerji potansiyelini uluslararası sürdürülebilirlik programlarıyla birleştirmesi gerekiyor.
Sorulması gereken temel soru şu:
Türkiyede köy yolu yapmayan belediye zaten yok. Bu sebeple Aydın Büyükşehir Belediyesi köy yollarını yaptı cümlesi, Aydın'ı diğer illerden öne çıkarmıyor ve başarılı kılmıyor.
Esas Soru;
Muğla Yeşil Şehirler Programı'na katılan altıncı şehir olurken, Aydın neden hâlâ bu masada yer almıyor?