ÖR-KOOP’ta Dev Borç Kıskacı: Dev Çınar Konkordato ile Nefes Almaya Çalışıyor

Aydın’ın tarım ve hayvancılık devi S.S. ÖR-KOOP (Nazilli ve Çevresi Tarımsal Kalkınma Kooperatifi), içinde düştüğü derin likidite krizi ve faiz sarmalı nedeniyle 21 Ekim 2026 tarihi itibarıyla konkordato talebinde bulundu. Temmuz 2025’teki olaylı genel kurulda yönetimi devralan Çetin Kapucu başkanlığındaki yeni ekip, 431 milyon TL'lik yapılandırılması zor dev borç stoğu ve ipotekli varlıklar nedeniyle üreticiyi ve kooperatifi korumak adına bu yasal zırha başvurmak zorunda kaldı.

Krizin Perde Arkası: Temmuz 2025’te Devralınan Enkaz Temmuz 2025'te Ünal Önal yönetiminin sona ermesiyle göreve gelen Çetin Kapucu ve ekibi, kasanın ve mal varlıklarının durumunu incelediğinde sürdürülemez bir borç yükü ile karşılaştı. Devir anındaki 431 milyon TL toplam borcun 190 milyon TL'sini banka kredileri, 151 milyon TL'sini piyasadaki vadesi gelmemiş çekler ve yaklaşık 90 milyon TL'sini ise üreticiye olan süt borçları oluşturuyordu. Yönetim, borçları temizlemek veya yapılandırmak için kooperatif mülklerini teminat göstermek istediğinde tüm gayrimenkullerin zaten ipotekli olduğunu gördü. En büyük şok ise ÖR-KOOP Yem Fabrikası'nda yaşandı. Önceki yönetimin fabrikayı 15 yıllığına kiraya verdiği, üstelik 3 yıllık kira bedelini peşin olarak tahsil edip harcadığı ortaya çıktı. Tapuya şerh edilen bu kiralama yüzünden yeni yönetim, nakit akışı sağlayacak bu dev tesisi ne satabildi ne de kendi operasyonlarında etkin kullanabildi. Faiz Sarmalı ve Bankaların Katı Tutumu Yeni yönetim göreve geldikten sonra piyasaya olan güveni korumak için 107 milyon TL çek ödemesi gerçekleştirdi ve banka kredilerini 176 milyon TL'ye indirdi. Ancak bankacılık sektörünün daralan kredi hacimleri ve katı tutumu ÖR-KOOP'un önünü tıktı. Borcun iki katı değerinde gayrimenkul teminat gösterilmesine rağmen bankalar borç yapılandırmasına yanaşmadı. Kooperatifin son 5 yıldaki finansman (faiz ve komisyon) gideri 220 milyon TL'yi bulurken, yalnızca 2025 yılının finansman yükü 97 milyon TL olarak kayıtlara geçti. Bu durum, üreticinin alın terinin üretime değil, tamamen banka faizlerine gittiğini net şekilde gösterdi. Son aylarda finansal baskı o kadar arttı ki, piyasada kooperatif çekleri karşılıksız çıkmaya başladı ve yaklaşık 60 kooperatif çalışanının son 3 aydır maaş alamadığı iddiaları basına yansıdı. Konkordato Bir Son Değil, Yeniden Doğuş Hamlesi mi? Mevcut yönetim, 21 Ekim 2026'da mahkemeden alınan geçici mühlet kararı ve atanan konkordato komiseri eşliğinde yeni bir dönemin başladığını ilan etti. Bu hamle, borçları silmek değil, kooperatifi icra takiplerinden koruyarak nakit akışını yeniden organize etmeyi amaçlıyor. Yeni yol haritası kapsamında ilk olarak mevcut durumda süt teslim etmeye devam eden üreticilerin ödemeleri tamamen garanti altına alınacak ve yeni işleyiş sekteye uğratılmayacak. Eski yönetim döneminden kalan üretici alacakları ise mahkeme ve komiser gözetiminde hazırlanacak hakkaniyetli bir geri ödeme planına bağlanacak. Mali krizin hukuki boyutu da hareketlendi. Yeni yönetimin bağımsız uzmanlara yaptırdığı geçmiş 5 yıllık geriye dönük incelemeler tamamlandı ve tespit edilen usulsüzlükler, haksız kiralamalar ile mali zararlar adli ve idari makamlara intikal ettirildi. Özetle, ÖR-KOOP'un konkordato ilanı, 4 binden fazla üretici ortağı bulunan dev bir yapının zamana karşı yarışı haline geldi. Bankaların finansal baskısına karşı hukuki bir kalkan oluşturan bu süreç, doğru yönetilirse Aydın tarımı için bir temizlik ve yeniden doğuş fırsatı olabilir; aksi takdirde bölge hayvancılığında telafisi güç bir güven krizine yol açma riski taşımaktadır.