Aydın Tarımına Kibrit Suyu: Bir Tarafta Aflatoksin, Diğer Tarafta Tağşiş

Türkiye’nin en önemli tarımsal üretim merkezlerinden biri olan Aydın, son yıllarda tarım ürünleriyle değil, skandallarla anılır hale geldi. Kenti ayakta tutan tarımsal üretim, biri ihracatta diğeri iç piyasada olmak üzere iki büyük sorunla adeta boğuluyor.

Aydın’ın bir numaralı ürünü incir, Avrupa kapısından yüksek aflatoksin gerekçesiyle geri çevrilirken; ikinci sıradaki zeytinyağı ise tağşiş iddialarıyla sürekli gündeme geliyor. Bu tablo hem dürüst üreticiyi hem de Aydın’ın marka değerini ağır biçimde zedeliyor. İncirde yüksek oranda "zehir" Avrupa Birliği’nden yalnızca ocak ayı içinde gelen bildirimlerde, Türkiye’den gönderilen 22 ayrı parti Aydın inciri yüksek aflatoksin tespiti nedeniyle iade edildi. Yıllardır “dünyanın en kaliteli inciri” olarak pazarlanan ürünün sınırdan geri dönmesi, denetim ve üretim süreçlerindeki yapısal sorunları bir kez daha gözler önüne serdi. Zeytinyağında tablo vahim Öte yandan zeytinyağında tablo daha da vahim. Özellikle Köşk ilçesiyle özdeşleşen tağşişli zeytinyağı vakaları, neredeyse her ay Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ifşa listelerinde yer alıyor. Natürel sızma adı altında piyasaya sürülen ancak farklı yağlarla karıştırıldığı tespit edilen ürünler, dürüst üreticiyi cezalandırırken tüketicinin de güvenini sarsıyor. Denetim eksikliği mi? Aydın tarımının geleceğini tehdit eden bu iki başlıkta ortak nokta ise değişmiyor: Etkin denetim eksikliği ve caydırıcı adımların atılmaması. İncirde aflatoksin sorununu çözecek üretimden hasada, depolamadan ihracata kadar uzanan bütüncül bir plan ortada yok ve ortaya koyabilecek bir irede de ortaya çıkmıyor. Zeytinyağında ise tağşiş yapan firmalar ifşa edilse de sorunun kökünü kazıyacak kalıcı önlemler hayata geçirilmiyor. Sonuç: Susmak ikrardır Sonuç olarak Aydın tarımının köküne adeta kibrit suyu dökülüyor. İncir Avrupa’dan dönüyor, zeytinyağı güven kaybediyor, bedelini ise yine dürüst üretici ödüyor. Yetkililerin sessizliği sürdükçe, Aydın’ın tarımsal itibarı da her geçen gün biraz daha erozyona uğruyor.